Nieuwsbericht

Schriftelijke vragen: sneltram

Ma 21 Aug 2006 - H. van den Bergh

De afgelopen week is het duidelijk geworden dat het onderhoud van het baanvak van de sneltram niet optimaal is.


Bij onderzoek blijkt dat de communicatie tussen de verschillen partijen zoals Connexxion,
BRU, ProRail en Ministerie van Verkeer en Waterstaat verre van goed geweest is. Van verschillende kanten wordt aangegeven dat het ministerie jaarlijks 2 miljoen euro mondeling heeft toegezegd zonder dat dat geëffectueerd is. De inspectie van Rijkswaterstaat geeft aan dat er op verschillende sprake is van zwakke punten veroorzaakt door achterstallig onderhoud.
Van verschillende trambestuurders hebben we vernomen dat het baanvak niet voldoende veilig is. Er is sprake van gemiddeld 4 bijna ongelukken per dag. Ook snappen we de ketensituatie; eigenlijk zou er grootschalig aan het baanvak gewerkt moet worden daar de levensloop van de baan bijna aan zijn eind is gekomen maar de aanpak van het
stationsgebied maakt grote investeringen nu mogelijk zinloos.

De vragen die ondergetekenden dan ook willen stellen aan wethouder De Weger:
1. Is de wethouder het met ons eens dat er in de ontstane situatie snel gehandeld moet worden aangezien de veiligheid van reiziger en weggebruiker niet in het geding mag komen door achterstallig onderhoud?

Ja

2. Kan de wethouder aangeven wat hij zal doen om het baanvak zowel veilig als comfortabel te laten zijn voor reizigers?
Voor de duidelijkheid wordt hier ingegaan op de verantwoordelijkheden van de partijen die een rol spelen in het beheer en onderhoud van de sneltrambaan. Het baanvak is in beheer bij ProRail. ProRail heeft in het verleden de concessie gekregen voor aanleg en instandhouding van de sneltrambaan. ProRail is als zodanig primair verantwoordelijk voor de staat van de baan en onderhoud daar aan. BRU is als OV-autoriteit opdrachtgever voor de exploitatie van de sneltram, die door Connexxion
wordt uitgevoerd. Daarnaast heeft BRU een opdrachtgeversrol voor het klein onderhoud dat door
Prorail wordt uitgevoerd.
De gemeente Utrecht is geen beheerder van de trambaan. Wel is de gemeente beheerder van de weg daar waar deze de trambaan kruist, alsmede van de verkeersregelinstallaties. Op die delen is sprake van een gezamenlijk beheer. Immers ProRail blijft verantwoordelijk voor het beheer in de profiel vrije ruimte van de trambaan en zodanig moet het beheer op elkaar afgestemd zijn. Voor het beheer van de kruisingen en de verkeersregelinstalaties zijn er overeenkomsten tussen ProRail en de gemeente.
Daarnaast is de gemeente in algemene zin verantwoordelijk voor de verkeersveiligheid in de stad en overlegpartner aangezien de sneltram deels door onze gemeente loopt en een belangrijke rol speelt in de bereikbaarheid van Utrecht.
Naar aanleiding van de ontstane situatie is vanuit BRU een bestuurlijke stuurgroep gevormd die als doel heeft het oplossen van de onderhoudsproblematiek. Het college zet zich binnen de mogelijkheden die deze constructie biedt, in om de veiligheid en het comfort van de sneltrambaan te garanderen.

3. Is het waar dat de BRU namens Utrecht geen betalingen kan doen aan ProRail en dat daardoor de huidige problemen zijn veroorzaakt?
Nee. Voor klein onderhoud heeft ProRail een financiële relatie met BRU. BRU betaalt hiervoor jaarlijks een bedrag van ruim 1,5 miljoen euro aan ProRail. Ook in 2006 wordt dat geld in maandelijkse termijnen betaald. In 1998 heeft het Rijk aangegeven dat zij verantwoordelijk is voor het groot onderhoud. Ten aanzien van het groot onderhoud, waarvan nu sprake is, is er een relatie tussen ProRail en het Rijk.

4. Kan de wethouder aangeven of de financiële problemen met de rijksoverheid binnenkort aangepakt zullen worden en hoe?
 
Ja. In overleg tussen BRU en het ministerie van Verkeer en Waterstaat, heeft het ministerie aangegeven snel tot een oplossing voor de korte termijn te komen voor het ontstane financiële probleem. Hiervoor heeft het ministerie nadere informatie nodig van ProRail.

5. Is de wethouder bereid om het baanvak opnieuw te laten onderzoeken op onveilige situaties en die dan ook volgens advies aan te pakken? Wat zijn de consequenties daarvan?
 
Ja. Op ons verzoek inspecteert de Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW) het baanvak. Op basis van deze inspectie zal ProRail een plan maken voor het herstel van de verkeersonveilige situaties. Zoals aangegeven bij vraag 3 is het ministerie van Verkeer en Waterstaat verantwoordelijk voor financiering van het groot onderhoud aan ProRail. Wij werken samen met BRU om binnen onze mogelijkheden dit
proces te versnellen.

6. Is de wethouder bereid om ondanks het dilemma samen met de andere partijen op zeer korte termijn een besluit te nemen?
 
Wij zetten ons binnen onze mogelijkheden in om op korte termijn te komen tot uitvoering van de noodzakelijke maatregelen en herstel van de veiligheidssituatie. Daarnaast moeten tussen de betrokken partijen voor de langere termijn afspraken worden gemaakt over het groot onderhoud, inclusief de verdeling van bevoegdheden en financiën.
 
7. We hebben vernomen dat een deel van de problemen is ontstaan door een niet voldoende doordachte wijziging van de spoorwegwet. Is deze informatie juist? Zo ja, is het college met ons van mening dat de hierdoor ontstane onduidelijkheden zo snel mogelijk moeten worden opgelost
en wil het College zich daarvoor inzetten omdat op korte termijn te bereiken?
Nee. De spoorwegwet die in 2005 is aangenomen betreft regels over aanleg en beheer van het hoofdspoornetwerk. Op de sneltram is de Lokale Spoor- en Tramwet uit 1904 van toepassing. Hoewel deze wetgeving als verouderd kan worden beschouwd, blijft deze naar verwachting voorlopig geldig. De wetten moeten dus worden geïnterpreteerd naar de huidige situatie. Vooruitlopend op de Wet Personenvervoer 2000 zijn vervoer en beheer voor de sneltramlijn in de jaren '90 van de vorige eeuw uit elkaar gehaald en zijn voorlopige afspraken gemaakt tussen het rijk en BRU over beheer en onderhoud. Deze afspraken liepen tot het moment dat de Wet Personenvervoer in werking trad. De oude wetgeving (uit 1904) gaat namelijk nog uit van één "spoorwegdienst", die alle taken en
verantwoordelijkheden voor zowel het vervoer als het beheer op zich neemt. Bij de inwerkingtreding van de Wet Personenvervoer hadden nieuwe en definitieve afspraken gemaakt moeten worden over rollen en verantwoordelijkheden. Dit is niet gebeurd. Bij de antwoorden op de vorige vragen is aangegeven op welke wijze wordt gewerkt aan een oplossing.

8. Een argument bevestigd door Pro Rail om het onderhoud te beperken is gelegen in de te verwachten aanpak van het stationsgebied. Is het College met ons van mening dat het voor het gewenste openbaar vervoerbeleid in utrecht van het grootste belang is dat de bestaande openbaar vervoer optimaal functioneert ongeacht toekomstige infrastructurele maatregelen en dat van het argument kapitaal vernietiging dus feitelijk nooit sprake zou mogen zijn?
 
Ja
Wij vernemen graag uw standpunt.