Het is reces. Een soort vergaderloze tijd die de één besteedt aan vakantie en de ander aan werkbezoeken. Ik doe het allebei zoals de meeste kamerleden. Tussen Kerst en Oud en Nieuw ben ik met vrouw en drie kinderen een week naar Texel geweest. Heerlijk met z’n allen uitwaaien aan het strand.

Het enige gemis aan Utrecht is het ontbreken van de zee. Maar wij hebben dan weer de Maarsseveense plassen.
Ook tijdens de vakantie is niemand blind. Texel is een prachtig eiland, maar de toename van smakeloze villaparkjes maken het eiland lelijker en leveren bij mij de bijgedachte op dat het voor mensen die in Texel zijn geboren niet makkelijk zal zijn er te blijven wonen. De huizen zijn allemaal peperduur en worden vooral als tweede huis opgekocht door rijke westerlingen.

Betaalbaar wonen is in heel Nederland een groot probleem. De komende kabinetsperiode moet daar echt iets aan gedaan worden. Partijgenoot en plaatsgenoot Staf Depla heeft daar keihard aan gewerkt, maar in de Tweede Kamer de afgelopen periode nog niet de handen ervoor op elkaar gekregen. Nu is er sprake van een nieuwe Tweede Kamer. Er is dus ook een nieuwe kans. Een kans die we niet mogen laten lopen.

We hebben wel de steun van gemeentes nodig. Gemeentes moeten niet blind gaan voor de hoogste grondprijs. We moeten er geld voor over hebben dat mensen die dat willen ook in de stad of het dorp kunnen blijven wonen waar ze zijn opgegroeid. Mensen moeten ook niet steeds afhankelijker worden gemaakt van een woontoeslag die steeds minder wordt.

Bij thuiskomst was mijn eerste daad het ophalen van mijn vuurwerk bij de Snuffeldump op de Straatweg. Een kinderlijk geluksgevoel als ik het in handen krijg. Op Oudejaarsnacht is het pestweer, maar veel buren trotseren de regen en we genieten van het vuurwerk. Gelukkig nieuwjaar. Nu weer aan de slag.

 

Een week van wachten. Wachten op een besluit over het stoppen van uitzettingen. Wachten op het kabinet na de motie van afkeuring. Gelukkig kan ik tijdens het wachten goed werken.

De spanning in de tweede kamer was voelbaar tijdens het wachten. Veel kamerleden maakten zich natuurlijk en terecht zenuwachtig over de inhoud. Worden mensen die mogelijk onder een generaal pardon vallen in de tussentijd uitgezet of niet? Maar er was meer spanning. De spanning van je onderdeel voelen van een moment waarop geschiedenis wordt geschreven. Veel mensen waren er ook druk mee de uitkomst te beïnvloeden.  Er waren wel meer mensen druk mee dan dat er mensen zijn die er invloed op hadden. Het doet iets raars al die aandacht in zo’n gebouw je gaat je bijna belangrijker voelen dan je bent.

 

De wandelgangen zijn tijdens het wachten druk bezet. Veel vriendschappelijke maar zakelijke gesprekken. Het is deze weken begrotingsbehandeling dus steun verwerven voor mijn ideeën voor verandering is noodzakelijk. Verschil kun je maken maar niet alleen. Je hebt bondgenoten nodig. Ik ben begonnen met het maken van een voetbalwet met als doel de kwaden straffen en de goeden laten genieten van het voetbal. Ik doe dat niet alleen. Halbe Zijlstra (VVD) en Joop Atsma (CDA) doen mee. De eerste dag met gesprekken hebben we gehad. We hebben met onder andere de supportersvereniging van FC Utrecht gesproken. Tijdens het wachten wordt ook veel gemaild en gebeld. Het gonst van de geruchten. Het kabinet is er uit. Toch niet blijkt om tien uur ’s avonds. Het is nog even afwachten. De rookkamer is vol met rokende politici. De rookruimte is tot nu toe de plek waar het er het meest ongedwongen aan toe gaat. Een paar uur later is het zover. De mensen mogen blijven en het kabinet ook. Een goede uitkomst vind ik. De kunst van het werk is ook wachten op het goede moment. Beter lang gewacht dan een slecht besluit. Soms is tijd nodig om de knop in het hoofd om te zetten. Nu is het afwachten of het CDA dit ook in de formatie kan.

 

Den Haag, prive kom ik er vooral op doorreis naar Scheveningen. Als wethouder bezocht ik het binnenhof voor de Utrechtse zaak. Nu heb ik mijn eerste dag als lid van de tweede kamer achter de rug. Ik werk nu in Den Haag, nog wel voor de Utrechtse zaak.

 

Mijn eerste dag is ook de eerste keer dat ik met de trein naar Den Haag ga. Een goed voornemen vind ik zelf. De sneltrein rijdt achter een stoptrein aan en dat haalt de vaart er uit, maar ik kom aan. Vanaf het centraal station is het een korte wandeling naar het binnenhof. Het gebouw van de tweede kamer is van de buitenkant mooi maar binnen vind ik het vreselijk. Ooit ontworpen met het idee van toegankelijkheid. Mensen moesten door het gebouw heen kunnen lopen. Beveiliging heeft het gebouw veranderd in een bunker. Ieder contact met de man of vrouw van de straat is uitgesloten.

 

De eerste dag is een beetje gekke dag. Er moet gewoon gewerkt worden maar er heerst ook een feestelijke stemming. Voor veel tweede kamerleden zijn er familieleden die de beëdiging bijwonen. Echt tijd om te feesten is er niet. Er volgt een klein debatje over de profielschets van de nieuwe tweede kamer voorzitter. Een debatje van niks over een onderwerp van nog minder, vind ik het. Daarna volgt het spoeddebat over het “generaal pardon”. Een regeling die schoon schip maakt met het verleden. Het gaat over de “26.000 gezichten”; bijvoorbeeld over de Utrechtse Raymond. Hij is elf jaar, hier geboren en getogen. Hij zit hier op school, voetbalt bij RUC, heeft hier zijn vrienden. Kunnen we hem sturen naar een land dat hij niet kent met gebruiken die hij niet snapt en een taal die hij niet spreekt. Er wordt een motie ingediend voor het generaal pardon die door een meerderheid wordt ondersteund. We zullen zien hoe het afloopt.

 

Later loop ik met Paulus Jansen (SP) naar de trein. Geen treinverkeer naar Utrecht. Ik bel een fractiegenoot die met de auto is. Halbe Zijlstra (VVD) rijdt ook met hem mee. Leve de auto dacht ik.

 

29 oktober 2006

Herindeling
Minister Remkes heeft bedacht dat een gemeente met minder dan 20.000 inwoners geen bestaansrecht want geen bestuurskracht heeft. Mijn geboortedorp Zevenhuizen is een dergelijke gemeente met minder dan 20.000 inwoners. Ik ben er vertrokken maar de mensen die er zijn blijven wonen of zijn gaan wonen hechten aan de dorpssfeer. Waarom toch die behoefte van de Rijksoverheid herindelingen af te dwingen. Is de bestuurskracht van de rijksoverheid zo geweldig? In ons verkiezingsprogramma staat het helder. We laten het aan gemeentes zelf over of ze kiezen voor herindeling, samenwerking of het houden hoe het is. Wij hebben vertrouwen in de keuze die de lokale democratie maakt. Als de kwaliteit niet goed genoeg is worden er wel anderen gekozen.

 

Herdenking
De schiphol brand: elf mensen dood, de overlevenden getraumatiseerd en nabestaanden voor wie het leven nog steeds stil staat. Onnodig, vreselijk. Donderdag staan we er bij stil op de stadhuisbrug en in 20 andere steden.

Buitenwijken van Parijs. Het rommelt weer.
Jongeren nemen het initiatief. 20.000 handtekeningen worden er opgehaald met concrete ideeën om de wijken te verbeteren. Geweldig, pak het op denk ik. De politiek moet investeren in de kracht van deze groep. Ze steken hun nek uit voor hun wijk. Zij doen iets aan de uitzichtloosheid.
De volgende dag rellen en een Premier die alleen maar spreekt over aanpakken en straffen. Het initiatief vergeten. Zo wordt het nooit wat. Treurig en onnodig maar waar politiek verzand in zogenaamde stevigheid is verbetering ver weg.

 

De leugen van het CDA
Het CDA wil het ontslagrecht versoepelen blijkt uit de doorrekening van het Centraal Planbureau. Dit staat niet in hun programma maar blijkt uit de kleine lettertjes. De anderhalf miljoen mensen die de stemwijzer hebben ingevuld worden gewoon belazerd door het CDA.
En dan wel prediken dat het CDA staat voor zekerheid en fatsoen. Zekerheid wordt afgepakt en liegen is, zo heb ik dat geleerd, niet erg fatsoenlijk.

 

Canvassen in Geuzenwijk.
Het is altijd weer goed om in mijn oude buurt rond te lopen. De mensen zijn recht voor zijn raap, het hart op de tong. Ik spreek met een man die nog nooit heeft gestemd. Hij vindt het allemaal best. Ik weet dat hij een van de bewoners uit de Geuzenwijk was die de J.S. de Rijckstraat heeft opengebroken toen er te hard door die straat werd gereden en de gemeente er nogal sloom op reageerde. Actief is hij dus wel. Gaande het gesprek komt er veel boven. Hij is een kleine zelfstandige en werkt hard. Er moet hem niets overkomen want de verzekering voor ziekte is voor hem te duur. Ik geef hem mijn nummer. We spreken af contact te houden. Een andere man die we spraken wist het nog niet. Hij is het weekend thuis bij zijn ouders. Doordeweeks volgt hij de studie SPW. Hij twijfelde tussen de SP en ons. We hebben lang met elkaar staan praten. Zijn belangrijkste zorgen waren de AOW en werkgelegenheid. Hij wilde graag zoveel mogelijk informatie. Op het laats kwam hij met een meer persoonlijk punt waar ik het eigenlijk hartsgrondig mee eens ben. Hij vertelde dat hij naast zijn studie een behoorlijke baan er naast had om rond te komen. En het is waar van een tegenwoordige studiebeurs kun je niet rondkomen. Eigenlijk belachelijk om aan de ene kant studenten te dwingen steeds sneller te studeren en aan de andere kant de beurs zo krap te maken dat het voor jongeren zonder rijke ouders noodzakelijk is naast de studie te werken.
Iets om niet te vergeten als ik eenmaal in de tweede kamer zit.

 

We spraken ook met veel mensen die op de PvdA (en op mij als ouwe buurtgenoot) gaan stemmen. Met een warme en welgemeende vanzelfsprekendheid. Het is dat vertrouwen dat ons verplicht. We zullen het waarmaken, we moeten het waarmaken. Voor de mensen in de Geuzenwijk. De mensen die op ons vertrouwen maar ook voor die mensen die alle vertrouwen kwijt zijn.

 

---

 

22 oktober 2006

 

Het is de week van stemwijzer en de persoonsgerichte evenknietjes. De stemwijzer met veel bombarie gebracht. Nieuwsgierig heb ik hem ingevuld. Mijn uitkomst: 1 PvdA 2groen links 3 SP 4 partij voor de dieren. Vorige keer was de SP nog op 2 en als de PvdA niet mee zou doen
zou ik toch eerder op de SP stemmen. Groen Links wil de ontslagbescherming versoepelen en de WW verder verkorten. Dit zijn beide punten waar ik het zeer mee oneens ben.

 

Die persoonsgerichte stemadviesmachines vind ik helemaal twijfelachtig en uitblinken in oppervlakkigheid. Die van Writersblock vond ik nog de beste. Het idee achter deze machines vind ik wel goed. Het zijn mensen die het verschil kunnen maken.
 
Ziekenhuis bezoek. Mijn zus is ziek. De vraag is of ik jou dat moet melden. Het antwoord aan mezelf is: ja. Ik ben Nawijn niet met een in drieën gespleten persoonlijkheid (mens, politicus en minister). Mijn vader stierf toen ik 1 jaar oud was, voor mijn partij tot het eind  was zijn uitspraak. Mijn moeder bleef achter met 4 kleine kinderen van wie ik de jongste was. Mijn moeder is 10 jaar geleden overleden. Mijn moeder hertrouwde niet en bleef huisvrouw. Zij mocht de lagere school niet afmaken want ze moest vanaf haar elfde werken op het land. Mijn oudste zus, die ik zeer bewonderde, is nu 13 jaar geleden overleden aan een verwoestende tongkanker. Deze ervaringen hebben mij gemaakt en dat speelt door mijn hoofd in het ziekenhuis.
 
Ik kreeg een oproep vrienden te maken op hyves. Dan maar een ouderwetse zak. Ik doe er niet aan mee. Vrienden maak ik toch het liefst persoonlijk tijdens het voetballen, in de kroeg of tijdens een toevallige ontmoeting.

Het werk stopt nooit. Ik heb nu buitenshuis constant mijn “PvdA on tour jas” aan en merk dat het uitmaakt. Mensen die normaal iets terughoudender zijn in het me aanspreken op straat doen het nu wel. Er is veel steun in de stad voor ons maar er zijn ook veel mensen die het niet weten wie ze kunnen vertrouwen.

 

De redding van de week is voor mij de terugkeer van het “Pyjamameisje” in onze stad. Wij vingen haar op, later werd ze in haar pyjama uitgezet naar Guinee. Rechtstreeks terug in de handen van mensenhandelaren. Via gruwelijke omzwervingen en uitbuiting heeft ze gelukkig de weg terug gevonden naar de mensen die ze vertrouwd. Ik ben er trots op dat we dit hebben opgebouwd in Utrecht. Het is natuurlijk wel vreselijk dat de echte redding: uitzetting voorkomen ons destijds door het rijk uit handen is geslagen. Hoog tijd voor een humaan asielbeleid.

---

 

16 oktober 2006

 

 

Afgelopen zaterdag tijdens het canvassen in Hoograven kwam ik een Griek tegen die vond dat de campagne in Nederland niets voorstelt. Hij mist de ruzies tussen broers in het café. Het geschreeuw op straat. Het moet leven, er moet strijd zijn. Hij heeft natuurlijk wel een beetje gelijk. Scherp wordt bij ons al snel zuur genoemd en uitkomen voor je politieke kleur doet ook niet iedereen even gemakkelijk. Eigenlijk zouden alle leden vanaf nu constant herkenbaar PvdA-er moeten willen zijn. De verkiezingen worden spannend. Spannend vooral omdat er zoveel op het spel staat. Het CDA zit nog in de ontkenningsfase over armoede. Ze beweren dat er nu minder armoede is. Op de opiniepagina van Trouw is van mij de onderstaande reactie geplaatst.

 

Armoede bestaat
Als ik naar tweedekamer leden  en de kabinetsleden van het CDA en VVD luister denk ik soms vertwijfeld: “Misschien moet je het wel zelf ervaren hebben om het te zien. De schaamte van het niet rond kunnen komen. De frustratie bij ouders die het beste willen voor hun kind maar een bijdrage moeten vragen voor het huishouden. De energie die het kost dag in dag uit de eindjes aan elkaar te knopen. Maar ook de trots. Niet afhankelijk willen zijn van bedeling of voor iedere aanvraag met de billen bloot te moeten.” “Oudere wil hand niet ophouden” kopt het Stadsblad van Utrecht. Herkenbaar, mijn moeder wilde dat ook nooit terwijl ze er alle recht op had als weduwe met vier jonge kinderen.

 

Achter alle cijfers schuilen mensen. Dat zijn de kleine lettertjes waarover Jan-Peter Balkenende het liever niet wil hebben. Verhalen van kinderen, die in armoede opgroeien. We kunnen het dan afdoen zoals het kabinet vaak doet met opmerkingen over de eigen verantwoordelijkheid. Of de opmerking dat werk de beste weg is uit de armoede.

Als wethouder in Utrecht herkende ik de armoede. En velen met mij. De armoede is de laatste jaren toegenomen. Net als het aantal mensen met schulden. Utrechtse en Amsterdamse cijfers laten zien dat de schulden zijn gestegen. Het aantal huishoudens met schulden is verder toegenomen van 12 procent (2002) via 16 procent (2004) tot 19 procent in 2005. Dat is bijna een op de vijf huishoudens. Landelijk groeide het aantal mensen met problematische schulden de afgelopen twee jaar met ruim dertig procent.

 

Recent berekende de gemeente Amsterdam dat 72% van de minima langer dan drie jaar in armoede leeft. In 2003 was dit nog 65%. Ook het aantal ‘werkende armen’ is de afgelopen jaren gegroeid. 200.000 huishoudens met een betaalde baan moeten rondkomen van een inkomen op of rond het bijstandsniveau. In 2001 waren dat 140.000 huishoudens. Gaat dit over het werk als beste weg uit de armoede waar het kabinet het over heeft? Armoede bestaat. Maar we kunnen er iets aan doen. Dat is een politieke en morele keuze.

 

Dan moet je wel willen! Medewerkers van gemeentelijke kredietbanken signaleren drie oorzaken waardoor werkenden meer in de schulden komen: de hogere energierekeningen en gestegen zorgkosten, maar ook kosten die een maatschappelijke noodzaak hebben.” Ook het onderzoek van het Nibud over de koopkracht van ouderen bevestigt dit beeld. Maar de Haagse theorie trekt de pijnlijke werkelijkheid in twijfel. Is het dan niet zo, dat overal in dit land voedselbanken als paddenstoelen uit de grond zijn geschoten? Van Texel tot Terneuzen? Van Groningen tot Maastricht?

 

Voor de kabinetten Balkenende heeft armoedebestrijding gewoon geen prioriteit gehad. Ik ben als wethouder keer op keer tegen de Haagse beperkingen aangelopen.

 

De toegang tot voorzieningen is door het kabinet beperkt en er is bezuinigd op armoedebeleid. Utrecht kreeg in mijn periode als wethouder van de verantwoordelijke minister De Geus een derde minder om armoede te bestrijden. Eigen verantwoordelijkheid is een verkooppraatje voor bezuinigingen. Men moet op eigen kracht aan het werk komen. De Melkert-baan kan opgeheven. Je moet zelf de taal leren, de overheid betaalt niet meer voor ieders inburgering. Je moet zelf maar zorgen dat een familielid voor je zorgt enzovoorts. Die bezuinigingen hebben wij in Utrecht met raadsbrede steun uit eigen zak gecompenseerd.

 

De toegang tot voorzieningen werd beperkt door het kabinet. Mensen krijgen pas na 5 jaar in de bijstand een extraatje in plaats van na drie jaar. Mensen helpen hun huurrekening of energienota te betalen, werd door het kabinet verboden. Daarbovenop is een woud van allerlei toeslagen bedacht. Wij worden gek van alle regeltjes en mensen in armoede zien door die bomen het bos niet. Het is een fabel dat werk alleen de oplossing is. Mensen zitten namelijk al jaren in de financiële problemen. En het duurt vaak jaren voordat zij de achterstand in hun positie enigszins hebben ingelopen. Luister eens naar mensen die werk hebben en ook gebruik moeten maken van de voedselbanken.

 

Het kan ook makkelijk anders. Meer geld voor armoedebestrijding voor werkenden en niet werkenden. Uitkeringsfraude keihard bestrijden. Het voorkomen en aanpakken van schulden. En dat begint bij het hebben van voldoende inkomen. De PvdA wil daarom een werkbonus invoeren van 500 euro. Werk moet lonen. Mensen die buiten de boot vallen, laten we echter niet aan hun lot over. Die moet je helpen, soms met extra geld. Dit geeft ze de mogelijkheden en de duw in de rug om uit achterstand te ontsnappen. Gemeenten moeten de vrijheid krijgen het armoedebeleid vorm te geven. Daarvoor is ook vanuit het rijk prioriteit én geld nodig. We moeten meer mensen met minder “billen-bloot bureaucratie” bereiken. Het moet niet zo zijn dat het aanvragen van bijvoorbeeld een uitkering ten koste moet gaan van de trots van mensen. Armoede bestaat in Nederland. Wij gaan er iets aan doen.

 

De campagne gaat door. Ik geloof in de winst.

 

---

11 september 2006

 

Zo’n weblog is nieuw voor mij. Waar te beginnen? Bij het bruto nationaal geluk van Steve Stevaert? Gisteren won FC Utrecht met 5-0 en ik was getuige van vele gelukkige gezichten. In Waalwijk zullen ze vast bedroefd zijn. Ik ben niet altijd voor eerlijk delen. Ik begin toch maar bij het begin. Bij mijn motivatie. Misschien wat saai maar wel waar.
Ik heb mij voor de huidige gemeenteraadsperiode niet meer beschikbaar gesteld voor het lijsttrekkerschap en het wethouderschap in Utrecht. Ik heb er - na veel denken en met pijn in mijn hart - voor gekozen om mij in 2006 voor de landelijke politiek beschikbaar te stellen. De reden hiervoor is dat ik steeds weer aanloop tegen de beperkingen en negatieve gevolgen van het rijksbeleid. Gevolgen waar mensen, ook in Utrecht, de dupe van worden. Ik wil proberen het rijksbeleid te veranderen en dat gaat het beste in Den Haag.

Het gaat voor mij in de politiek om de wil verschil te maken. Op lokaal niveau is dat gelukt op het terrein van armoede beleid, de maatschappelijke opvang, sport. Maar het verschil is soms kwetsbaar. in Utrecht vangen we bijvoorbeeld jongeren op die Nederland als alleenstaande minderjarige asielzoekers zijn binnengekomen. De manier waarop we ze opvangen, wordt door veel gemeentes nagevolgd. Maar een druk op de landelijke leefgeldknop maakt veel kapot.
Soms is het verschil ook te klein. Ik mocht bijvoorbeeld namens de gemeente Utrecht de prijs in ontvangst nemen van meest sociale gemeente van Nederland. Daar ben ik trots op. Maar een bijstandsgezin met twee kinderen op de middelbare school kan nog steeds de energierekening niet betalen.

Twee voorbeelden waarbij het zo gemakkelijk anders zou kunnen gaan, zonder extra rijks geld. Waar voor de lokale overheid het probleem centraal staat, staat voor het huidige kabinet, gesteund door een ruime kamermeerderheid, de methode te vaak centraal staat.

De opgave waar we met elkaar voor staan is groot. Veel mensen voelen zich onzeker over de toekomst. Nog te veel mensen voelen zich onveilig. Het gevoel van onveiligheid tezamen met onzekerheid slaat mensen dood. De kracht in de samenleving sijpelt weg. Onder het mom van eigen verantwoordelijkheid en meedoen heeft het kabinet dat nog eens versterkt door te bezuinigen op de kracht van de samenleving in plaats van er in te investeren. De komende periode moet de omslag gemaakt worden. Mensen moeten weer gaan vertrouwen in plaats van wantrouwen.

Het verschil kan gemaakt worden door een sterke PvdA. Een PvdA die deel uit maakt van het kabinet. Een PvdA met een sterke fractie. Een PvdA die uitgaat van de werkelijkheid. Die de wil om problemen op te lossen centraal stelt. Ik wil niet vanuit de leunstoel wachten of het lukt, maar meewerken het te bereiken, voor Utrecht, voor het land.