Het college van b en w deelt de zorgen van de PvdA-gemeenteraadsfractie over het mogelijk verloren gaan van monumentale waarden als gevolg van landelijke regelgeving. Dat blijkt uit de antwoorden op schriftelijke vragen van PvdA-raadslid Ruben Post. Volgens de gewijzigde regelgeving die op 1 januari 2012 ingaat hoeft voor sommige ingrepen in monumenten geen vergunning meer te worden aangevraagd. Dat kan er, veelal onbedoeld door gebrek aan kennis bij de eigenaar, toe leiden dat monumentale waarden in een pand verloren gaan. De PvdA had daarom gepleit voor een meldplicht gecombineerd met goede voorlichting aan de eigenaren voorafgaand aan de ingreep. Volgens het college is voor zo'n meldplicht geen juridische basis in de nieuwe regelgeving. Wel zal de gemeente het contact met de eigenaren van monumenten intensiveren. Ruben Post: 'Goed te horen dat het college onze zorgen deelt. Jammer dat dit kabinet zo'n meldplicht juridisch onmogelijk heeft gemaakt, maar mooi dat het college de voorlichting aan eigenaren gaat intensiveren. We houden het in de gaten en komen er bij de behandeling van de nieuwe erfgoednota zeker op terug'.

De PvdA heeft de volgende vragen aan het college gesteld:

1. Om hoeveel ingrepen in monumenten, waarvoor nu nog een vergunning moet worden aangevraagd en straks niet meer, gaat het naar verwachting in Utrecht? Kunt u concrete voorbeelden geven van deze ingrepen?

We ramen de afname van het aantal Omgevingsvergunningen, onderdeel monumenten, op minder dan tien procent van het aantal verleende vergunningen op jaarbasis. In aantallen zo'n 10-15 minder op een jaarlijks gemiddelde van 150 vergunningen. In de praktijk zijn veel werkzaamheden aan rijks- en gemeentelijke monumenten die liggen in de sfeer van onderhoud al vergunningsvrij. Voorbeelden van vergunningvrije werkzaamheden in de nieuwe situatie zijn interne wijzigingen zoals het verwijderen van tussenmuren waarbij monumentale waarden niet in het geding zijn.

2. Wat zijn naar verwachting de gevolgen van deze amvb voor de beschermde stads- en dorpsgezichten in Utrecht?

Voor het beschermd stadsgezicht binnenstad geldt dat de aanpassing van de Amvb met name gevolgen heeft voor binnenterreinen en aanbouwen aan de niet beschermde panden in het beschermd gezicht. De Amvb strookt daarmee niet met het beleid dat is vastgelegd in het recente bestemmingsplan voor de binnenstad, waarin juist veel aandacht is voor de binnenterreinen en dan met name groene gebieden. Want het bebouwen van een deel van de binnentuinen kan onder de aangepaste Amvb zonder vergunning. Ook het (beperkt) bouwen in achtertuinen in het beschermd gezicht Blauwkapel kan voortaan zonder vergunning, voor zover niet zichtbaar vanaf de openbare weg.

3. Onderschrijft u het risico dat monumentale waarden verloren kunnen gaan als gevolg van deze amvb? Zo ja, op grond waarvan? Zo nee, waarom niet?

Ja, wij zien risico's omdat in de aanpassing van de Amvb veel verantwoordelijkheid bij de eigenaar komt te liggen. Ook als die zeer te goeder trouw is, bestaat het risico dat door gebrek aan kennis er werkzaamheden worden uitgevoerd die het monument schaden.

4. Bent u het met de PvdA eens dat een servicemoment met meldingsplicht voorafgaand aan de voorgenomen ingreep een goed instrument is om kennis van de eigenaar over aanwezige monumentale waarden te vergroten en op die manier mogelijke 'ongelukken' te voorkomen? Bent u bereid te onderzoeken of u zo'n servicemoment met meldingsplicht binnen de gemeente Utrecht kunt inrichten? Zo ja, hoe en wanneer krijgt dit vorm? Zo nee, waarom niet?

Ja, we zijn voorstander van advisering aan de eigenaren vóórdat de werkzaamheden worden uitgevoerd. Het vooroverleg met de eigenaar is in Utrecht al vele jaren de praktijk en verhoogt de kwaliteit van de uitvoering en vermindert het aantal handhavingsgevallen achteraf. We hebben het belang hiervan samen met andere grote gemeenten aan de Tweede Kamercommissie bepleit vóór de behandeling van de Ambv. Nu de juridische basis voor contact met een meldingsplicht voor bepaalde ingrepen aan monumenten en in beschermde stad- en dorpsgezichten lijkt te gaan vervallen, zullen we onze advisering nog nadrukkelijker onder de aandacht gaan brengen van eigenaren.

5. Bent u bereid te zoeken naar andere manieren waarop, aansluitend bij de bestaande advisering en ondersteuning van het team Monumenten van de gemeente Utrecht, bij vergunningvrije ingrepen een 'contactmoment' kan blijven bestaan tussen de eigenaar en de gemeente? Zo ja, waaraan denkt u? Zo nee, waarom niet?

Ja, in informatie naar eigenaren blijven we dat contact vooraf, binnen de grenzen van de beschikbare capaciteit, benadrukken. Goede voorlichting aan eigenaren is nog belangrijker onder de herziene Amvb.

6. Hoe, door wie en wanneer worden eigenaren van monumenten over de gevolgen van de amvb en de mogelijkheden voor advisering en ondersteuning geïnformeerd?

Naast informatievormen als onze gemeentelijke internetsite, werken we in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aan specifiek voorlichtingsmateriaal voor eigenaren.

7. Wanneer kan de gemeenteraad het bij de begroting 2011 aangekondigde voorstel voor de actualisatie van het Utrechtse erfgoedbeleid verwachten? Wordt bij deze herziening rekening gehouden met de amvb en de gevolgen hiervan voor Utrecht? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

Ja, de actualisering van ons erfgoedbeleid krijgt vorm door het opstellen van een Erfgoedagenda, waarin ook de wijziging van de Amvb aandacht krijgt. De Erfgoedagenda wordt u in de tweede helft van dit jaar aangeboden.