U zult begrijpen dat ik er behoefte aan heb ook op dit moment en op deze plaats onmiddellijk aansluitend aan de woorden van Ad Melkert een aantal gedachten met u te delen.
Over deze dag hangt de inktzwarte schaduw van een moord negen dagen geleden, op een politiek leider. Op een lijsttrekker die aan de verkiezingen niet kon deel nemen. En wij gedenken ook hier met eerbied Pim Fortuyn zoals ook Ab Harrewijn wordt herdacht.

En natuurlijk gaan op deze bijzonder dag felicitaties uit aan Jan Peter Balkenende, aan de gekozen leden op de Lijst Pim Fortuyn en andere winnaars, met name de SP en Leefbaar Nederland, zij het in geringere mate.

Laten we reëel zijn. De Partij van de Arbeid heeft vandaag een ongelooflijk pak slaag van de kiezers gekregen. Dat we deze vertrouwensbreuk met de kiezers niet hebben voorkomen beschouw ook ik als een pijnlijke, persoonlijke en politieke nederlaag. Het is voor mij in menig opzicht, diep teleurstellend dat Ad Melkert hieraan politieke gevolgen verbindt.

Ik respecteer zijn besluit, maar ik zeg wel dit, dit heeft hij niet verdiend. Zijn inzet voor onze sociaal-democratie is onbegrensd. Zijn politieke kwaliteiten zijn ongekend groot. En ons gedachtengoed, was en is in uitstekende handen. Ik herhaal wat ik daarover ook bij andere gelegenheden heb gezegd. En deze gebeurtenis van vandaag, deze daad die Ad Melkert, doet daar niets aan af.

Maar ondanks al die prestaties, ondanks al die geweldige inzet, moeten we een paar dingen vast stellen. De vooruitzichten voor onze partij waren al niet gunstig, ze werden alleen ongunstiger. Maar tegen wat Ad Melkert de afgelopen tien dagen over zich heeft heen gekregen is geen mens bestand. Want de storm van onheuse aantijgingen die over zijn hoofd is neergedaald, aantijgingen die ook zo oneerlijk zijn en waar je je niet tegen kunt verweren, heeft ons als Partij van de Arbeid en hem als onze politiek leider volledig in de verdediging gedrukt en in een ongelijke wedstrijd heeft gebracht die je niet kunt winnen.

De omvang van onze verkiezingsresultaat is daardoor dramatisch groot geworden en daarmee is niet alles gezegd over de uitslag. Dat vraagt ook een hele zorgvuldige en nadere analyse, maar feiten tellen en we moeten ruiterlijk zijn, ook ik, als minister-president.

Ik ben ook ruiterlijk. De mensen in Nederland hebben een andere keus gemaakt. We hebben de mensen niet voldoende weten te bereiken en niet voldoende weten te binden en men kiest voor een ander beleid, men kiest, als ik dat koel analyseer, men kiest voor een beleid wat gevoerd wordt door diegene die genadeloze, soms wat minder scherpe, maar desondanks harde kritiek over de verworvenheden, het bereikte van de afgelopen jaren, hebben uitgestrooid.

Het is Nederland goed gegaan de afgelopen jaren, maar duidelijk niet goed genoeg. En daarmee ligt een hele zware verantwoordlijkheid op de schouders van diegene die nu bij de vorming van een nieuw kabinet het voortouw moeten nemen. En ons past inderdaad nederigheid en bescheidenheid, omdat deze uitslag niet kan worden misverstaan.

Dit zijn moeijlijke tijden voor de sociaal-democratie ook elders in Europa, maar we praten nu over Nederland. Moeilijke tijden waarin we voor zware opgaven staan. Eigenlijk is het samenbinden vermogen van de politiek in de samenleving nooit zo op de proef gesteld als juist vandaag en we zullen alles moeten doen, om nu ernstig verzwakt onze krachten te herwinnen, onze krachten te bundelen en daarbij kunnen we iedereen gebruiken.

We danken de mensen die vandaag op ons hebben gestemd. We danken het kader en alle leden, alle vrijwilligers die zich geweldig voor ons hebben ingezet in de afgelopen periode en we moeten elkaar echt een belofte doen. We zijn wel teleurgesteld, maar we zijn niet verbitterd en vergeet nooit de mensen die wij vertegenwoordigen en die thans inderdaad te weinig vertrouwen in ons hebben getoond, die mensen mogen en zullen we nooit in de steek laten.