UTRECHT - ,,Onrechtvaardig.’’ Dat vindt de Utrechtse wethouder van maatschappelijke opvang H. Spekman (PvdA) de pardonregeling voor asielzoekers die het kabinet heeft bedacht. Slechts acht asielzoekers zijn in de vierde stad van Nederland met die regeling geholpen.
Door Vivian de Gier

Spekman is duidelijk: ,,Dit lost niks op. Als het voorstel van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zou worden gevolgd, zouden tweehonderd mensen in de stad voor het pardon in aanmerking komen. Er zitten veel gezinnen tussen met kinderen die naar school gaan, die Nederlandse vriendjes hebben. Het zijn allemaal mensen die Nederlands praten en goed zijn ingeburgerd.’’ Volgens het kabinetsbesluit komen alleen asielzoekers die langer dan vijf jaar in Nederland zijn, geen crimineel verleden hebben en nog steeds bezig zijn met hun eerste asielaanvraag voor het specifiek pardon in aanmerking. Dat zijn 2200 mensen in totaal, veel minder dus dan de ruim zesduizend in het voorstel van de VNG. De VNG vindt dat ook mensen die al vijf jaar hier zijn en in een vervolgprocedure zitten een pardon moeten krijgen.

Veel Utrechtse asielzoekers zijn hier al vele jaren, maar zijn al met een tweede (of derde) procedure bezig, bijvoorbeeld aanvraag op medische gronden. Omdat hun eerste asielaanvraag is afgewezen, krijgen zij nu geen verblijfsvergunning. Dat geldt ook voor gezinnen, waarbij het soms zelfs kan gebeuren dat de vader al een negatief besluit heeft gekregen terwijl moeder en kind(eren) nog op een beslissing wachten.

Schrijnend en oneerlijk, vindt Spekman. ,,Je kunt die oude groep toch niet kwalijk nemen dat zij toen gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheden die de wet bood?’’

Utrecht trekt samen met de VNG op in de lobby in Den Haag. ,,Er is ons veel aan gelegen dat deze regeling van tafel gaat. We gaan in gesprek met minister Verdonk. Desnoods werken we niet meer mee aan het uitzettingsbeleid. En we moeten de Tweede-Kamerleden overtuigen. Dit voorstel is met veel tamtam gepresenteerd, maar het lost het maatschappelijk probleem niet op.’’

Omdat het terugkeerbeleid aan alle kanten faalt, komen de meeste asielzoekers uiteindelijk op straat terecht, vreest Spekman. Bovendien kúnnen veel mensen niet terug, omdat het land van herkomst ze niet toelaat of omdat ze geen papieren hebben. Hij geeft het voorbeeld van een Chinese vrouw, die al vier keer heeft geprobeerd om haar reisdocumenten in orde te krijgen, nog altijd tevergeefs. ,,Veel van die mensen vertrekken dan uiteindelijk met ‘onbekende bestemming’. Ze komen op straat terecht, in het illegale circuit.’’

Hoewel het hem vooral om medemenselijkheid gaat, maakt de wethouder zich ook boos dat de gemeenten voor de (financiële) gevolgen kunnen opdraaien. ,,Onze noodopvang -ongeveer vijftig plaatsen- zit al helemaal vol. We kunnen niet nog meer doen, het houdt voor ons ook ‘n keer op. De enige oplossing is dat het Rijk eindelijk z’n verantwoordelijkheid neemt.’’

Utrecht 0409103 © Utrechts Nieuwsblad