De raadsfracties van de Partij van de Arbeid in de stadsregio Utrecht, de stad Utrecht en de negen omliggende gemeenten, hebben een pamflet over betaalbaar wonen uitgebracht. Het motief daarvoor is gelegen in grote gebrek aan betaalbare koop- en huurwoningen in de regio voor de middeninkomens.
Daarnaast beogen de voorstellen een grotere keuzevrijheid te bieden voor mensen met beperkte financiële draagkracht. De voorstellen zijn gedaan omdat het tijd wordt om doorbraken te forceren. Te lang koersen teveel gemeenten op de bouw van teveel dure koopwoningen alleen.

De raadsfracties van de PvdA zullen de komende tijd de voorstellen in de gemeenteraden inbrengen.

Woningmarkt op slot
De woningmarkt zit op slot. De prijzen van koopwoningen rijzen de pan uit. Zelfs voor tweeverdieners is een nieuwe koopwoning een illusie geworden. Wachttijden voor huurwoningen zijn opgelopen tot meer dan zeven jaar. Tegelijk stagneert de nieuwbouw ook in de grote nieuwbouwlocaties Leidsche Rijn en Vathorst. In de hele provincie Utrecht loopt de nieuwbouw met 12.000 woningen achter op schema. Natuurlijk speelt ook het gebrek aan economisch perspectief daarbij een rol, mensen wachten even af. Doordat de nieuwbouw stokt is de doorstroming vrijwel tot stilstand gekomen, immers nieuwbouw brengt verhuisketens op gang.

Steden als springplank
Steden zijn al eeuwenlang de ‘emancipatiemotor’ van de samenleving. Grote groepen mensen worden in staat gesteld daar te leven, een inkomen te verwerven, een woning te vinden en de volgende generatie een nog betere opleiding te geven. Stedelijke gebieden trekken huishoudens aan die in vele opzichten in de stad een start maken. Dit proces hapert in een aantal wijken in grote steden. In deze wijken blijven bewoners die in inkomen stijgen minder lang in deze wijken wonen. Tegelijk blijven achterblijvers in hun inkomensontwikkeling achter. Dat leidt er toe dat de concentratie van lage inkomens steeds groter wordt. Deze ontwikkeling tast de spankracht van deze wijken in ernstige mate aan. In wijken waarin veel mensen geen werk meer hebben is sprake van een neergaande spiraal. Willen we deze wijken vooruit hepen dan is versterking van de spankracht in deze wijken nodig. Mensen die uit deze wijken willen wegtrekken moeten de mogelijkheid hebben om in ‘hun’ wijk een betere woning, ook een koopwoning, te betrekken. Herstructurering van deze wijken gaat niet alleen over andere en betere woningen, ook over werk, over veiligheid en uitbouwen van de sociale infrastructuur.

Zes actiepunten
In het licht van het voorgaande zijn zes actiepunten in het pamflet geformuleerd.

• In alle nieuwbouwplannen van enige omvang worden 40% betaalbare huur- en koopwoningen gebouwd. Betaalbare huurwoningen onder de huurprijs van € 486. Betaalbare koopwoningen onder de prijs van € 151.393
• In wijken met veel huurwoningen wordt de verkoop van huurwoningen op stevige schaal ingezet. Dat moet gepaard gaan met flinke koopsubsidies, bijvoorbeeld 70% van de marktwaarde en terugkoopplicht, c.q. –recht door corporaties. Daarmee worden deze woningen ook na verkoop behouden voor mensen met beperkte financiële draagkracht. Gemeenten moeten startersleningen verstrekken aan inwoners uit deze wijken die hun huurwoning willen kopen.
• Geen spreiding van mensen maar van woningen. Maar als we uitsluitend de kaarten zetten op een meer gedifferentieerde nieuwbouw en sloop, duurt dat proces veel te lang. Daarom verwelkomt en ondersteunt de PvdA de recente voorstellen van de woningcorporaties om dure huurwoningen in stad en regio voor lagere huurprijzen aan huishoudens met een jaarinkomen onder € 17.500 te verhuren.
• Het bouwen van huurwoningen kost veel geld. Daarom liggen de huren van nieuwe woningen meestal tegen de huursubsidiegrens aan. Als de woningcorporaties er niet in slagen om betaalbare huurwoningen te bouwen dat moeten de aanvangshuren voor huishoudens met lage inkomens door corporaties tijdelijk worden verlaagd. Om de financiering van huurwoningen mogelijk te maken worden corporaties in de staat gesteld nieuwbouwhuur-woningen eerder te verkopen.
• De woningtoewijzing via Woningnet en de Woonkrant vindt nu nog plaats aan de hand van een inkomenstabel. Daardoor komen mensen met een bepaald inkomen altijd in een woning terecht met een bepaalde huur. De PvdA wil dat mensen zelf uitmaken of ze in aanmerking willen komen voor een woning met een wat hogere of een wat lagere huur. Daardoor wordt ook de samenstelling in de wijken gedifferentieerder.
• Als grootste locatie in Utrecht heeft Leidsche Rijn een voorbeeldfunctie voor de hele provincie. Door de veranderde woningvraag, meer betaalbare koopwoningen en huurwoningen en minder dure koopwoningen, moet het bouwprogramma worden aangepast. Daarom is het noodzakelijk dat tussen de gemeente Utrecht en de ontwikkelaars op Leidsche Rijn wordt heronderhandeld met als inzet een beter betaalbare en gedifferentieerde bouw van koop- en huurwoningen.

Alle PvdA-fracties in de gemeenten Bunnik, Driebergen, De Bilt, Houten, Nieuwegein, Maarssen, Utrecht, Vianen, IJsselstein en Zeist hebben zich verbonden aan bovenstaande actiepunten en zullen zich gezamenlijk in BRU en Provincieverband en in hun eigen gemeente hard maken om dit beleid te realiseren.

Op 26 april vindt een debat plaats over dit pamflet in de Jacobuskerk Bemuurde Weerd O.Z. 56. Aanvang 19.30 uur. Huurders en verhuurdersorganisaties zijn gevraagd commentaar te geven op het pamflet. Meer informatie is verkrijgbaar van PvdA@provincie-utrecht.nl